Chân dung hai "cây cọ già" của mỹ thuật Huế: Chất thiền và hồn quê

Trong dòng chảy của mỹ thuật Huế, họa sĩ Mai Châu và cố họa sĩ Thân Văn Huy được xem là những gương mặt tiêu biểu, để lại dấu ấn sâu đậm qua những tác phẩm thấm đẫm chất thiền và tình yêu quê hương. Nghệ thuật của họ không chỉ là sự sắp đặt sắc màu, mà còn là nơi người xem tìm thấy sự an nhiên giữa cuộc đời bộn bề.

Họa sĩ Mai Châu và sắc xanh hy vọng

Nhắc đến họa sĩ Mai Châu, người ta nhớ ngay đến những gam màu xanh hy vọng và bút pháp nhẹ nhàng, sâu lắng. Với ông, hội họa không chỉ là đam mê mà còn là một quá trình trải nghiệm “văn, tư, tu” – sự giao thoa giữa tâm hồn người nghệ sĩ và đức tin của một Phật tử.

Từng gây ấn tượng qua các tác phẩm như “Tiết sương giáng” hay “Dạo chơi trên xe mini”, sự nghiệp của ông được đánh dấu bởi những triển lãm mang tên gọi đầy sức sống như “Ước mơ xanh”. Dù đã ở độ tuổi của một “cây cọ già”, nhưng tinh thần sáng tạo của ông vẫn luôn trẻ trung, thể hiện qua 24 bức tranh sơn dầu và màu tổng hợp đầy tâm huyết.

Họa sĩ Mai Châu (tên thật là Mai Quang Châu, sinh năm 1935 tại Kim Long, Huế) có nền tảng giáo dục vững chắc khi tốt nghiệp Đại học Sư phạm Huế. Những nét cọ tài hoa của ông, tiêu biểu như trong các tác phẩm “Núi Thúy Vân - Chùa Thánh Duyên” hay “Linh Mụ trong nắng”, luôn mang đến một vẻ đẹp thanh thoát, kết nối giữa quá khứ và hiện tại, giữa thực tại và cõi thiền.

Cố họa sĩ Thân Văn Huy: Sen thiền và lòng từ bi

Nếu họa sĩ Mai Châu mang đến sắc xanh hy vọng, thì cố họa sĩ Thân Văn Huy (1948–2024) lại để lại trong lòng công chúng những đóa sen thanh tịnh và lòng từ bi sâu sắc. Dù đã rời cõi tạm, nhưng di sản nghệ thuật của ông vẫn luôn sống động, đặc biệt là mỗi khi mùa Phật đản về.

Tại không gian nhà rường cổ kính ven sông Hương, những tác phẩm sơn dầu của ông hiện lên đầy ấn tượng, đặc biệt là bộ sưu tập về chủ đề hoa sen. Những đóa sen trong tranh ông không chỉ là hình ảnh thiên nhiên mà còn mang ý nghĩa tâm linh sâu sắc, lấy cảm hứng từ hoa sen ngũ sắc trong kinh Diệu Pháp Liên Hoa:

• Sen xanh: Biểu trưng cho sự thanh tịnh của trí tuệ.
• Sen hồng: Biểu trưng cho sự trong trắng của tấm lòng và tình thương.

TS. Thái Kim Lan từng nhận định rằng, những đóa sen từ bàn tay Thân Văn Huy là sự kết hợp giữa tâm thức và thẩm mỹ, lung linh giữa thực và mộng. Sự hiền từ, khả năng kham nhẫn và ý thức bảo tồn văn hóa dân gian cũng là những phẩm chất cao quý mà Hòa thượng Thích Hải Ấn từng dành lời khen ngợi cho người nghệ sĩ này.

Hai cuộc đời, hai phong cách khác biệt, nhưng cả Mai Châu và Thân Văn Huy đều gặp nhau ở một điểm chung: dùng hội họa để nói về đạo, về đời và về vẻ đẹp vĩnh cửu của tâm hồn con người.