Cuộc dịch chuyển của du học sinh Trung Quốc: Mỹ mất ngôi vương vào tay Anh và Hong Kong

Xu hướng lựa chọn điểm đến của du học sinh Trung Quốc đang có sự dịch chuyển mạnh mẽ khi nước Mỹ không còn là ưu tiên hàng đầu do áp lực chi phí và chính sách.

Trong suốt hơn một thập kỷ, giấc mơ Mỹ luôn là đích đến hằng đầu của những sinh viên ưu tú tại Trung Quốc. Tuy nhiên, báo cáo mới nhất từ Tập đoàn giáo dục và công nghệ New Oriental, dựa trên khảo sát 6.900 học sinh và phụ huynh, đã vẽ nên một bức tranh hoàn toàn khác cho năm 2026: Sự thực dụng đang dần thay thế cho những hào quang danh tiếng.

Sự sụt giảm vị thế của Mỹ trong mắt sinh viên Trung Quốc

Một điều chưa từng xảy ra trong 10 năm qua: Mỹ chính thức tụt xuống vị trí thứ ba trong danh sách các điểm đến ưa thích. Sau giai đoạn thống trị tuyệt đối từ 2015-2019 và duy trì vị trí thứ hai từ 2020-2025, niềm tin của các gia đình Trung Quốc vào môi trường giáo dục Mỹ đang bị lung lay.

Nguyên nhân cốt lõi không chỉ nằm ở học phí mà còn ở sự bất ổn về chính sách thị thực và môi trường chính trị. Dữ liệu từ báo cáo OpenDoors đã minh chứng cho sự sụt giảm này: số lượng sinh viên Trung Quốc tại Mỹ giảm mạnh từ hơn 370.000 người (năm học ²⁰¹⁹⁄₂₀₂₀) xuống còn 265.000 người vào năm ngoái. Điều này khiến tỷ trọng sinh viên Trung Quốc trong tổng số sinh viên quốc tế tại Mỹ giảm từ 35% xuống chỉ còn 22%.

Anh và Hong Kong: Những lựa chọn thay thế chiến lược

Trong khi Mỹ suy giảm, Vương quốc Anh tiếp tục giữ vững “ngôi vương” năm thứ 7 liên tiếp. Sức hút của Anh đến từ sự ổn định trong chất lượng đào tạo, chính sách thị thực linh hoạt hơn và một hệ thống hỗ trợ sinh viên quốc tế được vận hành bài bản.

Đáng chú ý, đặc khu Hong Kong đã vươn lên vị trí thứ hai. Lợi thế về địa lý gần gũi, môi trường an toàn và sự tương đồng về ngôn ngữ, văn hóa khiến Hong Kong trở thành “trạm trung chuyển” lý tưởng cho những ai muốn tiếp cận giáo dục chuẩn quốc tế mà không phải đối mặt với cú sốc văn hóa quá lớn.

Tư duy “thực tế” thay thế cho “theo đuổi danh vọng”

Chi phí đang trở thành rào cản lớn nhất. Do ảnh hưởng của lạm phát toàn cầu, chi phí du học trung bình của sinh viên Trung Quốc năm qua chạm mốc 605.000 NDT (khoảng 87.800 USD) - mức cao nhất trong 12 năm qua. Điều này buộc các gia đình phải tính toán chi li hơn về học phí và săn tìm học bổng thay vì chỉ nhìn vào bảng xếp hạng đại học.

Ông Charles Sun, người sáng lập China Education International, nhận định rằng chiến lược du học hiện nay đã thay đổi. Thay vì “theo đuổi danh vọng” tại các trường Ivy League hay các đại học danh giá nhưng rủi ro, phụ huynh và học sinh ưu tiên Lợi tức đầu tư (ROI), sự an toàn và triển vọng nghề nghiệp thực tế.

Để giảm thiểu rủi ro trước những biến động chính sách, hơn 50% người được khảo sát chọn chiến thuật “rải đơn” cho 2-3 quốc gia cùng lúc thay vì đặt cược tất cả vào một điểm đến duy nhất.

Ngành học dẫn đầu và câu chuyện từ thực tế

Về chuyên môn, ngành Kỹ thuật tiếp tục dẫn đầu trong 10 năm qua (chiếm 22% hồ sơ) nhờ khả năng ứng dụng cao và cơ hội việc làm rộng mở. Tuy nhiên, mục tiêu sau tốt nghiệp đã thay đổi.

• Trường hợp của Guo Yuqi (Thạc sĩ AI tại Hong Kong): Cô chọn Hong Kong vì thẻ cư trú tại đây giúp con cái cô sau này dễ dàng tiếp cận giáo dục chất lượng cao, trong khi cơ hội ở lại làm việc tại Mỹ hay Anh hiện nay là “gần như không thể” do rào cản thị thực.
• Trường hợp của Zhao Mengyuan (Thạc sĩ Kinh tế tại Đức): Zhao chọn Đức vì chính sách miễn học phí, chi phí sinh hoạt thấp (khoảng 100.000 NDT/năm). Mục tiêu của cô rất rõ ràng: Lấy tấm bằng quốc tế để tạo lợi thế cạnh tranh khi quay về thị trường lao động Trung Quốc.

Góc nhìn chuyên gia: Xu hướng hồi hương và tương lai du học

Một con số đáng suy ngẫm từ Bộ Giáo dục Trung Quốc: Số sinh viên ra nước ngoài năm ngoái giảm xuống mức thấp nhất trong một thập kỷ (570.000 người) và có đến ⁹⁄₁₀ người chọn hồi hương sau khi tốt nghiệp.

Điều này cho thấy du học không còn là “tấm vé một chiều” để định cư nước ngoài, mà trở thành một công cụ nâng cấp giá trị bản thân để phục vụ cho sự nghiệp tại quê nhà. Khi các quốc gia phương Tây thắt chặt chính sách, sự trỗi dậy của các trung tâm giáo dục tại châu Á và các quốc gia miễn học phí như Đức sẽ tiếp tục thu hút sinh viên Trung Quốc.

Nhận tin mới nhất

Đăng ký để không bỏ lỡ tin nổi bật mỗi ngày.

Đăng ký

Liệu việc rời bỏ Mỹ có khiến các đại học Hoa Kỳ phải thay đổi chiến lược thu hút sinh viên quốc tế để không bị tụt hậu trong cuộc đua nhân tài toàn cầu? Hãy chia sẻ quan điểm của bạn ở phần bình luận.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Tại sao du học sinh Trung Quốc không còn ưu tiên Mỹ như trước?Do chi phí du học tăng cao nhất trong 12 năm, chính sách thị thực khắt khe và môi trường chính sách không ổn định khiến sinh viên lo ngại về triển vọng nghề nghiệp.

Điểm đến thay thế hàng đầu cho sinh viên Trung Quốc hiện nay là đâu?Vương quốc Anh hiện là điểm đến được ưa thích nhất (7 năm liên tiếp), theo sau là đặc khu Hong Kong nhờ lợi thế địa lý và môi trường an toàn.

Ngành học nào đang được sinh viên Trung Quốc quan tâm nhất?Ngành Kỹ thuật là phổ biến nhất trong 10 năm qua, chiếm 22% tổng số hồ sơ nhờ triển vọng việc làm tốt và bằng cấp được công nhận rộng rãi.

Câu hỏi thường gặp

Tại sao du học sinh Trung Quốc không còn ưu tiên Mỹ như trước?

Do chi phí du học tăng cao nhất trong 12 năm, chính sách thị thực khắt khe và môi trường chính sách không ổn định khiến sinh viên lo ngại về triển vọng nghề nghiệp.

Điểm đến thay thế hàng đầu cho sinh viên Trung Quốc hiện nay là đâu?

Vương quốc Anh hiện là điểm đến được ưa thích nhất (7 năm liên tiếp), theo sau là đặc khu Hong Kong nhờ lợi thế địa lý và môi trường an toàn.

Ngành học nào đang được sinh viên Trung Quốc quan tâm nhất?

Ngành Kỹ thuật là phổ biến nhất trong 10 năm qua, chiếm 22% tổng số hồ sơ nhờ triển vọng việc làm tốt và bằng cấp được công nhận rộng rãi.