Mỹ - Iran: Mâu thuẫn trong tuyên bố về thanh sát hạt nhân và trừng phạt

Trong khi Tổng thống Trump tuyên bố Iran đồng ý cho IAEA thanh sát hạt nhân, phía Tehran lại lên tiếng bác bỏ. Những mâu thuẫn này đang làm phức tạp tiến trình đàm phán Mỹ - Iran.
Các tuyên bố gần đây từ phía Mỹ và Iran về chương trình hạt nhân đang cho thấy những góc nhìn trái ngược nhau, gây ra nhiều nghi vấn về tiến trình đàm phán hòa bình tại Trung Đông.
Tuyên bố từ phía Mỹ: Hy vọng về sự minh bạch
Trên mạng xã hội Truth Social, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết Iran đã “hoàn toàn đồng ý” với việc cho phép các thanh sát viên của Cơ quan Năng lượng Nguyên tử quốc tế (IAEA) thực hiện các cuộc thanh tra hạt nhân ở cấp độ cao nhất trong tương lai lâu dài. Theo ông Trump, động thái này sẽ giúp đảm bảo tính minh bạch cho chương trình hạt nhân của Tehran.
Đi kèm với những nhượng bộ từ phía Iran, phía Mỹ cũng đưa ra các tín hiệu tích cực khác:
- Giải tỏa eo biển Hormuz: Mỹ khẳng định sẽ không tiếp tục phong tỏa khu vực này.
- Cơ chế quản lý tài sản: Các tài sản của Iran được giải phóng từ lệnh trừng phạt sẽ được chuyển vào một tài khoản ký quỹ do Washington kiểm soát, nhằm mục đích cho Tehran mua thực phẩm và vật tư y tế.
- Đàm phán song phương: Các cuộc đối thoại giữa Washington và Tehran được đánh giá là “đang diễn ra tốt đẹp”.
Trước đó, Phó Tổng thống JD Vance cũng xác nhận Iran đã đồng ý cho IAEA quay lại sau vòng đàm phán đầu tiên tại Thụy Sĩ.
Phản ứng từ Tehran: Sự bác bỏ mạnh mẽ
Trái ngược hoàn toàn với những gì Washington tuyên bố, các quan chức Iran đã lên tiếng phủ nhận các thông tin trên. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran, Esmaeil Baghaei, khẳng định Tehran hiện chưa có kế hoạch cho phép IAEA thanh sát các cơ sở hạt nhân bị hư hại trong thời gian xung đột vừa qua. Ông cũng phủ nhận việc giới chức Iran đã gặp Tổng Giám đốc IAEA Rafael Grossi tại Thụy Sĩ.
Về vấn đề tài sản bị đóng băng, Đại sứ Ali Bahreini tại Geneva nhấn mạnh rằng Tehran sẽ tự quyết định cách sử dụng các nguồn lực này sau khi được giải tỏa. Ông cho rằng vai trò của Mỹ và Qatar chỉ nên dừng lại ở các khía cạnh kỹ thuật trong quá trình giải phóng tài sản.
Bối cảnh đàm phán và Bản ghi nhớ Islamabad
Mặc dù có những tuyên bố đối lập, thực tế cho thấy các bên đang nỗ lực tìm kiếm một khuôn khổ hòa bình. Ngày 17⁄6, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian và Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ký kết Bản ghi nhớ Islamabad dưới sự trung gian của Pakistan. Văn kiện này bao gồm 14 điểm quan trọng nhằm chấm dứt xung đột và giải quyết các bất đồng thông qua đối thoại.
Trong khuôn khổ các thỏa thuận đang được đàm phán, truyền thông nhà nước Iran cho biết Washington có thể giải phóng 12 tỷ USD tài sản bị đóng băng và tạm thời đình chỉ các lệnh trừng phạt xuất khẩu dầu mỏ. Thực tế, Bộ Tài chính Mỹ cũng đã tạm thời dỡ bỏ một số lệnh trừng phạt đối với Iran từ ngày 22⁄6 để cho phép nước này vận chuyển dầu thô cho đến ngày 21⁄8, trong khi các cuộc đàm phán then chốt vẫn tiếp tục diễn ra.
Câu hỏi thường gặp (FAQ)
Phía Mỹ tuyên bố gì về việc thanh sát hạt nhân tại Iran?Tổng thống Donald Trump tuyên bố Iran đã đồng ý cho phép các thanh sát viên IAEA thực hiện thanh tra hạt nhân ở cấp độ cao nhất trong tương lai lâu dài để đảm bảo tính minh bạch.
Phản ứng của Iran trước tuyên bố của Mỹ như thế nào?Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran đã bác bỏ thông tin này, khẳng định Tehran chưa có kế hoạch cho phép IAEA thanh sát các cơ sở hạt nhân bị hư hại.
Câu hỏi thường gặp
Phía Mỹ tuyên bố gì về việc thanh sát hạt nhân tại Iran?
Tổng thống Donald Trump tuyên bố Iran đã đồng ý cho phép các thanh sát viên IAEA thực hiện thanh tra hạt nhân ở cấp độ cao nhất trong tương lai lâu dài để đảm bảo tính minh bạch.
Phản ứng của Iran trước tuyên bố của Mỹ như thế nào?
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran đã bác bỏ thông tin này, khẳng định Tehran chưa có kế hoạch cho phép IAEA thanh sát các cơ sở hạt nhân bị hư hại.



