NHNN siết chặt quản lý, xử lý tình trạng ngân hàng 'lách' chỉ đạo giảm lãi suất

Trước diễn biến lãi suất huy động có dấu hiệu tăng trở lại tại nhiều nhà băng, Ngân hàng Nhà nước đã quyết định tăng cường thanh tra nhằm đảm bảo thực hiện nghiêm chỉ đạo giảm mặt bằng lãi suất.

Theo ghi nhận thực tế từ thị trường tài chính thời gian gần đây, mặc dù mục tiêu chung là hạ thấp chi phí vốn để hỗ trợ nền kinh tế, nhưng một số tổ chức tín dụng vẫn đang tìm cách điều chỉnh tăng lãi suất huy động dưới nhiều hình thức khác nhau. Đáng nói là, tình trạng này không chỉ diễn ra công khai mà còn thông qua các thỏa thuận riêng biệt, gây khó khăn cho công tác quản lý và điều hành chính sách tiền tệ của Ngân hàng Nhà nước (NHNN).

Siết chặt thanh tra các chi nhánh và tổ chức tín dụng

Để ngăn chặn tình trạng “phớt lờ” các chỉ đạo từ Thống đốc, NHNN đã ban hành công văn yêu cầu các chi nhánh khu vực phối hợp chặt chẽ với các tổ chức tín dụng trên địa bàn. Các đơn vị này được giao nhiệm vụ trực tiếp giám sát việc triển khai giảm lãi suất, đồng thời phải xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm theo thẩm quyền.

Thực tế cho thấy, nếu phát hiện bất kỳ dấu hiệu nào triển khai không đúng tinh thần hỗ trợ doanh nghiệp, các chi nhánh phải báo cáo ngay về Thanh tra NHNN, Cục Quản lý giám sát tổ chức tín dụng và Vụ Chính sách tiền tệ để có biện pháp can thiệp kịp thời. Việc tăng cường thanh tra này nhằm đảm bảo tính thống nhất trong việc kiểm soát lạm phát và ổn định kinh tế vĩ mô.

Áp lực thanh khoản và nghịch lý giữa tín dụng và huy động

Số liệu từ khảo sát của Công ty Chứng khoán MB (MBS) chỉ ra rằng mức lãi suất tiền gửi thực tế tại quầy hoặc qua các hợp đồng thỏa thuận vẫn đang cao hơn đáng kể so với mức công bố chính thức. Chỉ trong vòng một tuần qua, nhiều ngân hàng đã bắt đầu tung ra các chương trình cộng thêm lãi suất hoặc ưu đãi đặc biệt để thu hút dòng vốn, với mức lãi suất từ 8-9%/năm xuất hiện ở các kỳ hạn dài hoặc khoản tiền gửi lớn.

Nguyên nhân của sự biến động này nằm ở sự lệch pha giữa tốc độ tăng trưởng tín dụng và khả năng huy động vốn. Cụ thể, tính đến ngày ¹⁴⁄₅, dư nợ tín dụng toàn hệ thống đã đạt khoảng 19,4 triệu tỷ đồng, tăng mạnh 18,3% so với cùng kỳ năm ngoái. Trong khi đó, tốc độ huy động vốn chỉ đạt khoảng 18,1 triệu tỷ đồng, tương ứng mức tăng 14,9%.

Ông Nguyễn Quang Huy, chuyên gia Khoa Tài chính Ngân hàng tại Đại học Nguyễn Trãi, nhận định rằng khoảng cách nới rộng giữa tăng trưởng tín dụng và huy động vốn đang tạo ra áp lực thanh khoản cực lớn. Để đáp ứng các hệ số an toàn và đảm bảo nguồn vốn cho vay khi nhu cầu nền kinh tế phục hồi, các ngân hàng buộc phải nâng lãi suất huy động để cạnh tranh dòng tiền.

Thực tế cho thấy, nếu vòng xoáy lãi suất huy động tiếp tục tăng, chi phí vốn của các ngân hàng sẽ bị đẩy lên cao, từ đó tạo áp lực trực tiếp lên lãi suất cho vay. Điều này có thể làm suy giảm khả năng phục hồi và sức cạnh tranh của cộng đồng doanh nghiệp trong giai đoạn hiện nay. Theo quan điểm chuyên môn, việc duy trì sự cân bằng giữa mục tiêu hỗ trợ tăng trưởng và kiểm soát thanh khoản hệ thống sẽ là bài toán then chốt cho các nhà điều hành trong thời gian tới. Bạn đánh giá thế nào về động thái siết chặt này của Ngân hàng Nhà nước?