Quảng Ngãi: Dùng 'phiên tòa giả định' xóa bỏ hủ tục tảo hôn ở vùng cao

Hoạt động tuyên truyền pháp luật cho học sinh thông qua phiên tòa giả định tại Quảng Ngãi là giải pháp đột phá giúp xóa bỏ hủ tục tảo hôn và ngăn chặn xâm hại trẻ em hiệu quả.

Ngày ¹⁵⁄₅, tại Trường TH&THCS xã Ba Vinh, tỉnh Quảng Ngãi, một chương trình giáo dục pháp luật đặc biệt đã diễn ra. Đây là sự phối hợp chặt chẽ giữa VKSND khu vực 6, TAND cùng cấp và UBND xã Ba Vinh nhằm đưa những quy định khô khan của pháp luật trở nên gần gũi, dễ hiểu hơn đối với thế hệ trẻ và người dân địa phương.

Vì sao cần triển khai tuyên truyền pháp luật tại xã Ba Vinh?

Ba Vinh là địa phương có đông đồng bào dân tộc Hre sinh sống, nơi mà những giá trị truyền thống đôi khi bị nhầm lẫn với các hủ tục lạc hậu. Trong bối cảnh mạng xã hội phát triển mạnh mẽ nhưng thiếu sự định hướng, một bộ phận thanh thiếu niên đã có những nhận thức lệch lạc về tình yêu và tình dục.

Thực tế cho thấy, địa bàn này vẫn còn xảy ra các vụ việc nghiêm trọng liên quan đến hành vi “Giao cấu với người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi” (Điều 145 BLHS 2015) và tình trạng tổ chức cưới hỏi cho trẻ em khi chưa đủ tuổi kết hôn. Việc chỉ tuyên truyền bằng văn bản hay loa phát thanh không còn mang lại hiệu quả cao, đòi hỏi một phương thức tiếp cận trực quan và tác động mạnh mẽ hơn vào tâm lý.

“Phiên tòa giả định” - Cú hích thay đổi nhận thức từ thực tiễn

Thay vì những bài giảng lý thuyết, VKSND khu vực 6 đã xây dựng kịch bản chi tiết, mô phỏng một phiên tòa thực thụ. Việc tái hiện các tội danh như “Giao cấu với người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi” và “Tổ chức tảo hôn” theo Điều 183 BLHS 2015 đã tạo ra một hiệu ứng cảnh tỉnh mạnh mẽ.

Khi tận mắt chứng kiến quy trình xét xử, những lời luận tội và bản án nghiêm khắc, hơn 200 học sinh cùng phụ huynh và người dân đã nhận thức sâu sắc rằng: Tảo hôn và xâm hại trẻ em không đơn thuần là “phong tục” mà là vi phạm pháp luật nghiêm trọng, để lại hệ lụy khôn lường cho tương lai của trẻ em.

Lan tỏa Nghị quyết 205: Bảo vệ quyền lợi cho nhóm dễ bị tổn thương

Không chỉ dừng lại ở việc phòng chống tội phạm, chương trình còn lồng ghép phổ biến Nghị quyết 205 của Quốc hội. Đây là một nội dung mang tính chuyên môn cao, quy định về việc thí điểm VKSND khởi kiện vụ án dân sự.

Các Kiểm sát viên đã khéo léo chuyển hóa ngôn ngữ pháp lý phức tạp thành những ví dụ dễ hiểu, nhấn mạnh mục tiêu cốt lõi của Nghị quyết 205 là bảo vệ quyền dân sự cho những nhóm đối tượng dễ bị tổn thương và bảo vệ lợi ích công cộng. Để tăng cường hiệu quả, các pano tuyên truyền cũng được dán công khai tại UBND xã, trường học và trụ sở Công an xã, tạo môi trường nhắc nhớ liên tục cho người dân.

Giá trị nhân văn song hành cùng thượng tôn pháp luật

Kết thúc buổi tuyên truyền, VKSND khu vực 6 đã trao tặng 20 suất quà (mỗi suất 500.000 đồng, tổng trị giá 10 triệu đồng) cho những học sinh có hoàn cảnh khó khăn. Hành động này không chỉ mang ý nghĩa vật chất mà còn thể hiện sự quan tâm, khích lệ các em tiếp tục theo đuổi con đường học vấn, tránh xa những cám dỗ và sai lầm tuổi trẻ.

Góc nhìn chuyên gia: Việc triển khai mô hình phiên tòa giả định tại các vùng sâu, vùng xa là một chiến lược đúng đắn. Đối với những khu vực có đặc thù về dân tộc và hủ tục, việc “mắt thấy, tai nghe’ sẽ tạo ra sức răn đe và giáo dục cao hơn nhiều so với các phương pháp truyền thống. Tuy nhiên, để đạt được hiệu quả bền vững, cần có sự phối hợp thường xuyên giữa nhà trường, gia đình và cơ quan tư pháp trong việc giám sát và định hướng cho học sinh.

Bạn nghĩ sao về phương pháp giáo dục pháp luật thông qua phiên tòa giả định? Hãy chia sẻ ý kiến của bạn hoặc gửi câu hỏi về pháp luật cho chúng tôi dưới phần bình luận!

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Phiên tòa giả định trong tuyên truyền pháp luật là gì?Là hình thức mô phỏng một vụ án có thật hoặc kịch bản xây dựng dựa trên quy định pháp luật, nhằm giúp người xem hình dung rõ quy trình xét xử và hậu quả pháp lý của hành vi vi phạm.

Hành vi tảo hôn và giao cấu với trẻ em bị xử lý như thế nào?Tùy mức độ, các hành vi này có thể bị xử phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự theo Điều 145 và Điều 183 Bộ luật Hình sự 2015.

Nghị quyết 205 của Quốc hội có ý nghĩa gì đối với người dân?Nghị quyết 205 cho phép VKSND thí điểm khởi kiện vụ án dân sự để bảo vệ quyền lợi cho những nhóm đối tượng dễ bị tổn thương và bảo vệ lợi ích công cộng.

Câu hỏi thường gặp

Phiên tòa giả định trong tuyên truyền pháp luật là gì?

Là hình thức mô phỏng một vụ án có thật hoặc kịch bản xây dựng dựa trên quy định pháp luật, nhằm giúp người xem hình dung rõ quy trình xét xử và hậu quả pháp lý của hành vi vi phạm.

Hành vi tảo hôn và giao cấu với trẻ em bị xử lý như thế nào?

Tùy mức độ, các hành vi này có thể bị xử phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự theo Điều 145 và Điều 183 Bộ luật Hình sự 2015.

Nghị quyết 205 của Quốc hội có ý nghĩa gì đối với người dân?

Nghị quyết 205 cho phép VKSND thí điểm khởi kiện vụ án dân sự để bảo vệ quyền lợi cho những nhóm đối tượng dễ bị tổn thương và bảo vệ lợi ích công cộng.