Truy tố cựu Thứ trưởng Nguyễn Bá Hoan: Vụ án hối lộ và sai phạm kế toán nghìn tỷ

Vụ án truy tố cựu Thứ trưởng Nguyễn Bá Hoan và 27 đồng phạm đã phơi bày những sai phạm nghiêm trọng về nhận hối lộ và vi phạm kế toán trong lĩnh vực xuất khẩu lao động.

Ngày 6-5, Viện Kiểm sát nhân dân tối cao chính thức thông báo hoàn tất cáo trạng truy tố 28 bị can. Các tội danh được xác định bao gồm: “Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng”, “Nhận hối lộ”, “Đưa hối lộ” và “Môi giới hối lộ”. Vụ việc xảy ra tại Bộ LĐ-TB-XH trước đây (hiện nay là Bộ Nội vụ), gây rúng động dư luận bởi quy mô trục lợi và số tiền thất thoát khổng lồ.

Thủ đoạn “gây khó” để trục lợi từ doanh nghiệp xuất khẩu lao động

Theo hồ sơ vụ án, trong giai đoạn từ năm 2017 đến 2025, một “liên minh” trục lợi đã được hình thành giữa ông Nguyễn Bá Hoan (khi đó là Thứ trưởng Bộ LĐ-TB-XH) và ông Tống Hải Nam (khi đó là Cục trưởng Cục Quản lý lao động ngoài nước). Hai đối tượng này đã chỉ đạo cấp dưới tạo ra những rào cản hành chính không đáng có nhằm ép buộc các doanh nghiệp phải chi tiền “bôi trơn”.

Xây dựng “quy trình ma” để tống tiền doanh nghiệp

Để cụ thể hóa hành vi nhũng nhiễu, ông Tống Hải Nam đã báo cáo và được ông Nguyễn Bá Hoan đồng ý xây dựng một quy trình thẩm định hồ sơ đăng ký hợp đồng và chuẩn bị nguồn xuất khẩu lao động trái quy định. Đến tháng 2-2023, quy trình này yêu cầu doanh nghiệp phải cung cấp Giấy giới thiệu tuyển dụng chính thức từ Bộ Thương mại, Công nghiệp và Năng lượng Hàn Quốc hoặc các tài liệu chứng minh hạn mức tuyển dụng mà thực tế doanh nghiệp không thể tự xin được.

Chính cái bẫy hành chính này đã buộc các đơn vị cung ứng lao động phải chủ động đưa tiền “chi phí” để được hỗ trợ xin xác nhận hạn mức và phê duyệt hồ sơ nhanh chóng. Kết quả là 28 công ty xin cấp giấy phép hoạt động và 4 công ty xin phê duyệt phiếu trả lời đã phải chi tổng cộng hơn 30,2 tỷ đồng để “vượt rào”.

Sai phạm kế toán gây thất thoát thuế Nhà nước hơn 244 tỷ đồng

Không chỉ dừng lại ở việc đưa và nhận hối lộ, vụ án còn hé lộ những sai phạm tài chính nghiêm trọng tại các doanh nghiệp xuất khẩu lao động của ông Nghiêm Quốc Hưng, Nguyễn Đức Nam và Nghiêm Văn Định. Trong giai đoạn 2020-2025, các đơn vị này đã triển khai thủ đoạn tinh vi để trốn thuế.

Cụ thể, sau khi thu phí từ người lao động, các doanh nghiệp này đã lập song song 2 hệ thống sổ kế toán. Bằng cách đưa hơn 1.200 tỷ đồng ra ngoài sổ sách và không báo cáo thuế đầy đủ, họ đã làm giảm đáng kể số thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp. Hành vi này gây thiệt hại trực tiếp cho ngân sách Nhà nước số tiền hơn 244 tỷ đồng.

Tổng kết số tiền hối lộ và hệ lụy pháp lý

Cơ quan công tố xác định ông Nguyễn Bá Hoan đã nhận tiền để ký 14 giấy phép, đồng thời phê duyệt quy trình thẩm định trái pháp luật để buộc doanh nghiệp chi tiền biếu vào các dịp lễ, Tết. Tổng số tiền hối lộ mà ông Hoan nhận được từ năm 2020 đến 2025 là hơn 16,3 tỷ đồng.

Đối với ông Tống Hải Nam, bị can này cũng bị xác định đã nhận hối lộ và để cấp dưới nhận hối lộ tổng cộng hơn 14,3 tỷ đồng, trong đó cá nhân ông Nam hưởng lợi hơn 7,9 tỷ đồng.

Vụ án là một lời cảnh tỉnh sắc bén về tình trạng “lợi ích nhóm” và sự tha hóa quyền lực trong cơ quan quản lý nhà nước. Việc lạm dụng quy trình hành chính để trục lợi không chỉ gây thiệt hại về kinh tế mà còn làm xói mòn niềm tin của doanh nghiệp và người lao động vào hệ thống pháp luật. Đây là bài học đắt giá về việc cần thiết phải minh bạch hóa quy trình cấp phép và tăng cường giám sát quyền lực trong lĩnh vực dịch vụ công.

Bạn đánh giá thế nào về những kẽ hở trong quy trình thẩm định hồ sơ hành chính hiện nay? Hãy chia sẻ ý kiến của bạn ở phần bình luận bên dưới.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Cựu Thứ trưởng Nguyễn Bá Hoan bị truy tố vì những hành vi cụ thể nào?Ông Nguyễn Bá Hoan bị truy tố vì nhận hối lộ hơn 16,3 tỷ đồng để ký giấy phép và đồng ý xây dựng quy trình thẩm định hồ sơ trái quy định nhằm buộc doanh nghiệp đưa tiền.

Số tiền thất thoát thuế trong vụ án này là bao nhiêu và do đâu?Số tiền thất thoát là hơn 244 tỷ đồng, do các doanh nghiệp của ông Nghiêm Quốc Hưng, Nguyễn Đức Nam và Nghiêm Văn Định lập 2 hệ thống sổ kế toán để giấu hơn 1.200 tỷ đồng.

Thủ đoạn nhũng nhiễu doanh nghiệp trong vụ án này được thực hiện ra sao?Các bị can đã tạo ra quy trình thẩm định yêu cầu những giấy tờ mà doanh nghiệp không thể tự xin được từ phía Hàn Quốc, từ đó buộc doanh nghiệp phải đưa tiền để được hỗ trợ và phê duyệt nhanh.

Câu hỏi thường gặp

Cựu Thứ trưởng Nguyễn Bá Hoan bị truy tố vì những hành vi cụ thể nào?

Ông Nguyễn Bá Hoan bị truy tố vì nhận hối lộ hơn 16,3 tỷ đồng để ký giấy phép và đồng ý xây dựng quy trình thẩm định hồ sơ trái quy định nhằm buộc doanh nghiệp đưa tiền.

Số tiền thất thoát thuế trong vụ án này là bao nhiêu và do đâu?

Số tiền thất thoát là hơn 244 tỷ đồng, do các doanh nghiệp của ông Nghiêm Quốc Hưng, Nguyễn Đức Nam và Nghiêm Văn Định lập 2 hệ thống sổ kế toán để giấu hơn 1.200 tỷ đồng.

Thủ đoạn nhũng nhiễu doanh nghiệp trong vụ án này được thực hiện ra sao?

Các bị can đã tạo ra quy trình thẩm định yêu cầu những giấy tờ mà doanh nghiệp không thể tự xin được từ phía Hàn Quốc, từ đó buộc doanh nghiệp phải đưa tiền để được hỗ trợ và phê duyệt nhanh.