Thứ Ba, ngày 27 tháng 10 năm 2026

Từ Dĩnh: Từ thiên tài 16 tuổi đến người đứng sau hệ thống vệ tinh BeiDou

Linh · 23/06/2026 15:39 · cập nhật 23/06/2026 15:39 · đọc 2 phút
Từ cô bé vào đại học năm 16 tuổi đến nhà khoa học chủ chốt của BeiDou

Khám phá hành trình phi thường của Từ Dĩnh, nhà khoa học chủ chốt đứng sau hệ thống vệ tinh BeiDou, từ thiên tài toán học 16 tuổi đến người phá vỡ định kiến giới.

Hệ thống định vị vệ tinh BeiDou không chỉ là một thành tựu công nghệ của Trung Quốc mà còn là minh chứng cho sự kiên trì của những bộ óc khoa học xuất chúng. Trong số đó, Từ Dĩnh (Xu Ying) nổi lên như một biểu tượng về tài năng và bản lĩnh, người đã góp phần đưa BeiDou trở thành đối trọng với các hệ thống định vị toàn cầu hàng đầu thế giới.

Hành trình của một thiên tài toán - lý

Sinh ra tại tỉnh Tứ Xuyên trong một gia đình hiếu học, Từ Dĩnh sớm bộc lộ tư duy vượt trội về toán học và vật lý. Bà bước chân vào giảng đường đại học khi mới 16 tuổi để theo học ngành kỹ thuật truyền thông. Sự xuất sắc trong học tập đã giúp bà được tuyển thẳng vào chương trình thạc sĩ - tiến sĩ liên thông tại Học viện Công nghệ Bắc Kinh ngay từ năm 20 tuổi.

Đến năm 26 tuổi, Từ Dĩnh đã chính thức nhận bằng tiến sĩ. Ngay sau đó, bà gia nhập đội ngũ nghiên cứu phát triển Hệ thống Định vị Vệ tinh BeiDou, bắt đầu hành trình chinh phục những đỉnh cao công nghệ phức tạp nhất.

Ảnh: Baidu
Ảnh: Baidu

“Ngọn hải đăng của sự sống” và giá trị kinh tế khổng lồ

BeiDou hiện đã trở thành một trong những hệ thống định vị hàng đầu thế giới, cạnh tranh trực tiếp với GPS của Mỹ và GLONASS của Nga. Không chỉ dừng lại ở việc định vị, hệ thống này còn được ứng dụng rộng rãi trong giao thông, dự báo thời tiết và cứu trợ thiên tai. Điển hình như trong trận động đất Ya’an năm 2013, BeiDou đã đóng vai trò sống còn khi cung cấp dữ liệu chính xác trong bối cảnh các mạng liên lạc thông thường bị tê liệt. Chính vì thế, Từ Dĩnh đã gọi BeiDou là “ngọn hải đăng của sự sống”.

Về mặt kinh tế, ngành công nghiệp liên quan đến BeiDou đã tạo ra giá trị lên tới khoảng 1.330 tỷ nhân dân tệ (tương đương 185 tỷ USD) trong năm vừa qua, với các thỏa thuận hợp tác trải dài tại 137 quốc gia.

Vượt qua định kiến giới và danh hiệu “Nữ thần”

Nhận tin mới nhất

Đăng ký để không bỏ lỡ tin nổi bật mỗi ngày.

Dù đạt được nhiều thành tựu như sở hữu 38 bằng sáng chế và giữ chức Phó Tổng công trình sư tại Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc, con đường của Từ Dĩnh không thiếu những rào cản. Bà từng đối mặt với sự phân biệt giới tính khi tìm việc, thậm chí nhận được những nhận định cho rằng nghiên cứu khoa học không phù hợp với phụ nữ. Đáp lại, bà khẳng định mạnh mẽ: “Không có giới tính nào không phù hợp với nghiên cứu khoa học, chỉ có những cá nhân không phù hợp với công việc đó”.

Tiến sĩ Từ Dĩnh được đồng nghiệp đánh giá cao nhờ sự tận tâm. Ảnh: SCMP
Tiến sĩ Từ Dĩnh được đồng nghiệp đánh giá cao nhờ sự tận tâm. Ảnh: SCMP

Trên mạng xã hội, sự thông minh và phong thái tự tin khiến bà được gọi là “Nữ thần BeiDou”. Tuy nhiên, Từ Dĩnh luôn giữ thái độ khiêm tốn và từ chối sự thần thánh hóa này. Bà chia sẻ một triết lý đầy sâu sắc:

“Đừng xem thường một cô gái khi cô ấy còn ở dưới chân núi, nhưng cũng đừng thần thánh hóa cô ấy khi đã đứng trên đỉnh núi”.

Với Từ Dĩnh, giá trị thực sự không nằm ở những danh hiệu hào nhoáng mà nằm ở những đóng góp thực tiễn cho khoa học và sự tiến bộ của nhân loại.