Hà Nội siết trật tự đô thị: Vỉa hè thông thoáng, nỗi lo "ế ẩm" của tiểu thương

Việc siết chặt trật tự đô thị Hà Nội thông qua chiến dịch giành lại vỉa hè cho người đi bộ đang tạo ra diện mạo văn minh, nhưng cũng đặt tiểu thương trước bài toán sinh tồn.

Trong nỗ lực xóa bỏ những “điểm nghẽn” kinh niên về giao thông và mỹ quan, thành phố Hà Nội đã triển khai quyết liệt Kế hoạch số 332/KH-UBND. Đây không đơn thuần là một cuộc ra quân hành chính mà là một chiến lược tái cấu trúc không gian công cộng, trả lại quyền lợi chính đáng cho người đi bộ.

Từ quyết tâm chính trị đến diện mạo đô thị mới

Cuối năm 2025, các tuyến phố trọng điểm tại khu vực phố cổ, điển hình là phố Hàng Mã, đã trở thành những “phòng thí nghiệm” đầu tiên cho mô hình quản lý trật tự đô thị mới. Sự kiên quyết, không khoan nhượng đối với các hành vi lấn chiếm lòng lề đường đã mang lại kết quả rõ rệt: những con phố từng chật chội, hỗn loạn nay trở nên khang trang và thông thoáng hơn.

Không chỉ dừng lại ở phố cổ, làn sóng chỉnh trang này lan rộng ra toàn địa bàn thành phố. Tại các phường như Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Ba Đình, Giảng Võ, những hình ảnh bàn ghế bày bừa bãi hay xe đỗ chật kín lòng đường dần biến mất. Sự phối hợp tổng lực từ Ban chỉ đạo 197 cùng các cơ quan ban ngành đã tạo nên một sức ép đủ lớn để thay đổi thói quen kinh doanh tùy tiện của một bộ phận người dân.

Ông Đoàn Thu Hà, Phó Chủ tịch UBND phường Văn Miếu - Quốc Tử Giám, nhấn mạnh rằng mục tiêu cốt lõi là tạo chuyển biến trong nhận thức. Thông qua phong trào “2 xây, 4 chống”, chính quyền không chỉ xử lý vi phạm mà còn hướng tới xây dựng nếp sống văn minh đô thị bền vững bằng cách kẻ vạch sơn, sắp xếp phương tiện đúng quy định và xử lý triệt để các “chợ cóc”, điểm trông giữ xe trái phép.

Áp lực sinh kế: Khi “vỉa hè” là nguồn sống

Tuy nhiên, đằng sau những con phố sạch đẹp là một thực tế khốc liệt đối với nhóm hộ kinh doanh nhỏ lẻ. Đối với nhiều tiểu thương, vỉa hè không chỉ là nơi để hàng mà còn là “phễu” thu hút khách hàng và là nơi đỗ xe duy nhất cho người mua.

Bà Nguyễn Thị Vân, một tiểu thương tại phố Hàng Mã, chia sẻ về nghịch lý hiện tại: diện mạo phố phường đẹp hơn nhưng doanh thu lại sụt giảm nghiêm trọng. Với những cửa hàng chỉ rộng vài mét vuông, việc mất đi không gian vỉa hè khiến khách hàng ngần ngại ghé thăm vì không có chỗ dừng đỗ. Hệ quả là nhiều hộ kinh doanh rơi vào tình trạng ế ẩm, dẫn đến làn sóng trả mặt bằng hoặc sang nhượng cửa hàng.

Bài toán chi phí càng trở nên nan giải khi giá thuê mặt bằng tại phố cổ luôn ở mức cao ngất ngưởng. Ông Nguyễn Văn Hùng cho biết, một diện tích chưa đầy 10m2 có giá thuê từ 20-25 triệu đồng/tháng. Khi cộng thêm chi phí nhân sự, mỗi tháng một hộ kinh doanh phải gánh khoản chi gần 30 triệu đồng. Trong bối cảnh 6 tháng đầu năm kinh doanh cầm chừng, nhiều hộ phải xin nghỉ thuế hoặc chấp nhận bù lỗ nặng nề để chờ đợi mùa cao điểm cuối năm.

Thích nghi hay bị đào thải?

Để giải quyết xung đột giữa quản lý đô thị và mưu sinh, sự thích nghi là lựa chọn duy nhất. Đại úy Khổng Ngọc Sơn, Tổ phó Tổ Cảnh sát trật tự Công an phường Ba Đình, cho biết cơ quan chức năng vẫn tiếp tục tuyên truyền, ký cam kết và sử dụng camera giám sát để quản lý thay vì chỉ dùng biện pháp cưỡng chế. Điều này giúp người dân có thời gian điều chỉnh mô hình kinh doanh.

Nhìn từ góc độ chuyên gia, việc siết chặt vỉa hè là điều tất yếu để nâng cao chất lượng sống đô thị. Tuy nhiên, để chính sách đi vào đời sống một cách nhân văn, thành phố cần có những giải pháp hỗ trợ như: quy hoạch các điểm đỗ xe tập trung hoặc khuyến khích tiểu thương chuyển đổi sang mô hình kinh doanh số, bán hàng đa kênh để giảm sự phụ thuộc vào mặt bằng vật lý.

Lời kết: Trật tự đô thị là nền tảng của một thành phố văn minh, nhưng sự thịnh vượng của một đô thị còn nằm ở sức sống của những ngõ nhỏ, phố nhỏ. Liệu Hà Nội có thể tìm thấy điểm cân bằng giữa “vỉa hè sạch” và “nồi cơm của tiểu thương”? Đây vẫn là một câu hỏi mở cần sự thấu hiểu và phối hợp từ cả chính quyền lẫn người dân.

Bạn nghĩ sao về việc dẹp vỉa hè tại Hà Nội? Liệu sự đánh đổi về kinh tế của tiểu thương có xứng đáng cho một không gian đô thị thông thoáng hơn? Hãy chia sẻ ý kiến của bạn ở phần bình luận bên dưới!